9 december 2021

De educatieve voordelen van puzzels voor kinderen

Één van de belangrijkste activiteiten die de kinderen in de kinderdagverblijven van Neokids aangeboden krijgen, is puzzelen.

De legpuzzel vindt zijn oorsprong in de 18e eeuw, toen een Londense fotograaf op het innovatieve en creatieve idee kwam om een kaart in verschillende stukken te knippen om als educatief materiaal te gebruiken. Vroeger werd het uitgevonden om het leren van aardrijkskunde te vergemakkelijken, maar vandaag heeft het vele toepassingen en nog meer voordelen voor kinderen van alle leeftijden.

Van geheugen tot concentratie en fijne motoriek, het in elkaar zetten van puzzelstukjes heeft invloed op de vaardigheden van veel kinderen.

Puzzels ontwikkelen de fijne motoriek van kinderen

Wanneer kinderen puzzels beginnen te ontdekken – na 2 jaar voor de gemakkelijkste – , beheersen zij “het knijpen” nog niet volledig. Puzzelen is een ideale activiteit om te leren kleine stukjes op te rapen, ze in de juiste richting te leggen, om te draaien en ze dan in elkaar te zetten.

Deze handeling ontwikkelt de fijne motoriek en het knijpen, wat een ideale training is voor het schrijven. Ook het oprapen van kleine voorwerpen, ze omdraaien en ze met elkaar in verband brengen, is een bijzonder nuttige oefening. Het helpt om de gebaren van het dagelijkse leven beter te beheersen, maar ook de voorbereiding op het schrijven.

Puzzels werken aan het geheugen van het kind

Meer dan één studie heeft aangetoond dat puzzels een positieve invloed hebben op het geheugen. Het feit dat de stukken met elkaar worden geassembleerd, werkt niet alleen in op het korte termijn geheugen door het onthouden van de geïdentificeerde stukken, maar ook op het lange termijn geheugen. Op jonge leeftijd aan je geheugen werken, is essentieel.

Door zich het modelbeeld te herinneren, waar de stukjes moeten worden gelegd, de reeds gevonden stukjes, verbetert het kind zijn visueel geheugen. Dit zal essentieel zijn voor toekomstig leren.

Puzzels leren kinderen zich te concentreren en na te denken

Elk stukje in elkaar zetten om een puzzel compleet te maken, vergt veel concentratie van een kind. Legpuzzels zijn dan ook een zeer doeltreffende oefening voor de ontwikkeling van de concentratie, vooral bij kinderen die de neiging hebben verstrooid te zijn. Zij zullen zich moeten beheersen en zich gedurende lange tijd concentreren.
Daarnaast zal het sorteren van stukken volgens hun vorm, kleur of onderscheidende kenmerken (rechte lijnen, enz.) veel voordelen hebben voor hun waarnemingsvermogen en concentratie.


Bovendien helpen puzzels het logisch vermogen en de vindingrijkheid van het kind te ontwikkelen. Zij leren strategieën te ontwikkelen om de puzzels sneller af te maken, bijvoorbeeld door de stukken te sorteren, overeenkomsten te herkennen, enz.


De ontwikkeling van hun analytisch vermogen zal hen voorbereiden op het leren van wetenschappen, wiskunde en informatica.

Puzzels, avondspelletjes die kinderen kalmeren en geruststellen

Op eender welke leeftijd, is puzzelen een manier om te kalmeren. Volledig geconcentreerd op de activiteit, komen de hersenen in een staat van bijna-meditatie. Focussen op een enkel doel helpt om de geest te kalmeren. Dit kan een goede avondactiviteit zijn voor kinderen om te kalmeren voor het slapengaan.

Puzzels bouwen het zelfvertrouwen van kinderen op

Telkens wanneer een kind een puzzel af heeft, zal het trots zijn op zichzelf en vertrouwen krijgen in zijn vermogen om het “alleen” te doen. Zij zullen met veel plezier aan iedereen laten zien hoe zij de activiteit hebben voltooid. Naarmate ze groeien, kunnen ze meer stukjes aan hun puzzels toevoegen. Zij zullen zich dan bewust worden van hun vorderingen en leerproces.

De puzzel, het kind moet geduld leren hebben

Het voltooien van een puzzel kan vaak moeilijk zijn. Door ze op jonge leeftijd te doen, kunnen kinderen hun tolerantie voor frustratie ontwikkelen. Tijdens de hele activiteit zullen zij immers op hindernissen en moeilijkheden stuiten. Zij zullen hun frustratie en ongeduld moeten overwinnen om het plaatje compleet te krijgen. Zij zullen leren zich te beheersen, geduldig te zijn en hun frustraties te bedaren.

Puzzels, voor familiale momenten van gezelligheid

Wie heeft er geen herinneringen aan geweldige puzzels die in familieverband zijn gemaakt? Één van de echte belangen van deze activiteit is de mogelijkheid om ze met meerdere mensen te kunnen doen, alle generaties inbegrepen.
Het is een ideaal spel om tijd te delen met familie en vrienden. Zij kunnen dragers zijn voor nieuwe familietradities en zullen het kind in staat stellen zijn gevoel voor anderen, zijn vermogen om in een team te werken en zijn tolerantie voor het tempo van anderen te ontwikkelen.

De puzzel, een manier om uw kind weg te houden van schermen

Alle “fysieke” leermiddelen zijn ideale oplossingen om kinderen weg te houden van beeldschermen. Puzzels trekken immers de aandacht en zijn leuk en gevarieerd, zodat ze kinderen minder in de verleiding brengen om naar een scherm te grijpen.


Er zijn veel redenen om kinderen al op jonge leeftijd met puzzels te laten kennismaken. Het is echter van essentieel belang te leren de juiste puzzels te kiezen, zodat kinderen niet in problemen komen. Alle kinderen die het knijpen (het opvangen van voorwerpen tussen de hand en de wijsvinger) onder de knie hebben, kunnen puzzels maken.


Vanaf de leeftijd van 3 jaar kunnen kinderen kennismaken met puzzels van karton. Je kunt beginnen met puzzels van 6 of 9 stukjes en dan het aantal stukjes verhogen naarmate het kind vordert. Aangezien elk kind in zijn eigen tempo vooruitgaat (een basisprincipe van de Montessori-pedagogie), is het van essentieel belang het kind zorgvuldig te observeren om pas een hoger niveau aan te bieden wanneer het de puzzels met groot gemak tot een goed einde brengt.